Mihail Zvinčuk, osnivač ruske informativne mreže Rybar, boravio je u Bosni i Hercegovini početkom oktobra, u vrijeme održavanja izbora u Republici Srpskoj. Samo dva dana nakon što je napustio BiH, priveden je u Crnoj Gori zajedno s još četvero ruskih državljana.
Prema istraživanju Detektora, Zvinčuk je u BiH doputovao 2. oktobra, a zemlju je napustio 7. oktobra preko graničnog prelaza Zupci. Tokom boravka snimao je priloge o političkim prilikama na Balkanu, uključujući komentare o izborima u Republici Srpskoj.
Zašto je njegov boravak izazvao pažnju?
Rybar je ruska informativna mreža koju zapadne vlasti povezuju s propagandom i operacijama informacijskog utjecaja. Zvinčuk se nalazi pod sankcijama Evropske unije, a američke vlasti su ranije ponudile nagradu za informacije o osobama povezanim s mrežom zbog sumnji u miješanje u američke izbore.
Detektor navodi da Zvinčuk tokom posljednje posjete nije zadržan u BiH. Nakon prelaska u Crnu Goru, tamošnja policija privela je njega i njegove saradnike te im izrekla mjere protjerivanja iz razloga nacionalne i unutrašnje sigurnosti.
Crnogorske vlasti navele su da su tokom postupanja pronađeni dron i druga digitalna oprema. Ruska mreža, s druge strane, tvrdi da je ekipa u Crnoj Gori boravila radi snimanja dokumentarnog sadržaja.
Otvorena pitanja za institucije BiH
Njegov prolazak kroz BiH ponovo je otvorio pitanja o tome kako domaće sigurnosne službe postupaju prema osobama koje su pod međunarodnim sankcijama i koje zapadne institucije povezuju s operacijama stranog utjecaja.
Za sada nema javno potvrđenih dokaza da je Zvinčuk tokom boravka u BiH počinio krivično djelo. Njegovo privođenje u Crnoj Gori samo po sebi ne dokazuje da je tamo izvršio krivično djelo.
Priča je važna jer pokazuje koliko su informacije, propaganda i politički utjecaj postali dio sigurnosnih izazova na Zapadnom Balkanu.
